Control Negative – ćwiczenia z utraty

Projekt „Control Negative” Moniki Masłoń to ćwiczenie z utraty. W tej interaktywnej instalacji widzowie zaproszeni zostają do uczestniczenia w procesie, w czasie którego poznają mechanizmy iluzji, trenują brak kontroli i wpływu, obserwują, co się dzieje, gdy tracą to, do czego przywykli. Przy użyciu techniki VR autorka podejmuje próbę wprowadzenia widza w stan, w którym silne emocje – frustracja, bezsilność, złość i smutek – ujawniają podstawowe ludzkie mechanizmy, w tym iluzoryczne przeświadczenie o możliwości kontrolowania swojego życia. Odrealniony świat doświadczenia − negatywowa wersja świata realnego − to swoista sala treningowa, która służy do lepszego poznania siebie i swoich emocji. Użytkownik zostaje przeprowadzony przez kolejne rozdziały utworu, które pozwalają na stopniowe przejście od działania do kontemplacji.

Monika Masłoń − absolwentka Akademii Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi. Dyplom obroniła w 2008 roku, w Pracowni Fotografii pod kierunkiem prof. Grzegorz Przyborka oraz w Pracowni Fotografii i Obrazu Video prowadzonej przez prof. Konrada Kuzyszyna. W latach 2011−2016 doktorantka w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. L. Schillera w Łodzi, gdzie pod kierunkiem prof. Józefa Robakowskiego, zrealizowała pracę doktorską „Do zobaczenia”. Zajmuje się działalnością artystyczną, głównie poprzez realizacje oparte na materiale audiowizualnym.

Umarłe Miasto – interaktywne doświadczenie operowe

„Umarłe miasto” to interaktywne doświadczenie odwołujące się do opery Ericha Wolfganga Korngolda o losach flamandzkiego miasta i jego mieszkańcach żyjących kultem pamięci o przeszłości. W wersji Krzysztofa Grudzińskiego to miasto ery pandemii, puste i samotne, ale pełne cyfrowego życia. Poetyckiej, opartej na oryginalnym libretto, narracji towarzyszą śpiew, muzyka współczesna i trawestowane elementy oryginalnej kompozycji. Warstwa wizualna nawiązuje do stylistyki vaporwave’ów i gifów. 

Fabuła i libretto nawiązują do utworu o tym samym tytule, napisanego przez Ericha Wolfganga Korngolda w 1920 roku. W pierwowzorze sprzed stulecia, akcja toczyła się w Brugii. Współczesne Umarłe miasto to ogarnięta pandemią Warszawa. Pusta, przygnębiająca i nostalgiczna. Paweł, główny bohater, w żałobie po niedawno zmarłej żonie odwiedza miejsca istotne dla ich relacji. Zaglądamy do ich domu, odwiedzamy ulubione kino Iluzjon, idziemy na randkę w Pałacu Kultury.

Mijamy Palmę Rajkowskiej, symbol ich pierwszych wakacji, i przechodzimy na stację PKP Powiśle, na której się poznali. Z hotelu Intercontinental podziwiamy miejską panoramę, idziemy też na plac Zbawiciela. Ciemne głębiny Wisły przy Moście Świętokrzyskim, to miejsce ich rozstania. Paweł rozpływa się i przenika w morfującą, czarną przestrzeń. Słyszymy głos jego ukochanej Marii. Żegna go słowami: „Wszystko jest wspomnieniem, nic nie umiera, bo niczego nie ma. Bądź spokojny, bądź spokojna. Nic nie umiera, bo niczego nie ma a przecież wszystko jest”. W alternatywnej wersji, główną bohaterką jest Maria.

Użytkownika prowadzi narrator, który przypomina nasz głos wewnętrzny. W pewnym momencie użytkownik staje się bohaterem opery. W zależności od tego, którą postać wybierze na początku, jest Pawłem lub Marią. Użytkownik może się poruszać w obrębie scen – poziomów, za pomocą techniki płynnego ruchu (continuous movement). Podąża za narratorem, głosem wewnętrznym umieszczonym w jego głowie. Głos prowadzi użytkownika w konkretne miejsca, w których poprzez interakcje z określonymi obiektami, użytkownik uruchamia hologramy oraz fragmenty muzyki. W ten sposób odbiorca odkrywa fabułę.

Krzysztof Grudziński − reżyser, scenarzysta, producent gier, filmów i teledysków (m.in. bAranovski, Agim, Natalia Nykiel), kierownik produkcji wirtualnych i narrator, profesor Warszawskiej Szkoły Filmowej. Laureat programu Studio Munka „30 Minut”, producent filmu fabularnego „Magdalena”. Twórca i producent gier wideo: „Apocalipsis: Harry at the End of the World”, Aida”, „This is the Zodiac Speaking”, „Barnfinders VR”, „Poopin”. Nominowany i nagradzany m.in. na festiwalach KTR, YACH, ARS iNDEPENDENT, Fryderyki, Cinemaforum, Pixel Heaven. Finalista konkursu Papaya Young Directors.

Więcej o etapach powstawania utworu „Umarłe Miasto” i aktualności związane z pokazami.